Özel İlgi Gereken Çocuklarda Ağız ve Diş Sağlığı

Resmi olmayan araştırmalara göre Türkiye nüfusunun %10’unun engelli olduğu düşünülmektedir. Engellilerde ağız ve diş sağlığı sorunlarının görülme sıklığının normal bireylerden oldukça yüksektir. Bunu yapılan araştırmalarda göstermektedir. Engelli çocuklarda görülebilecek tıbbi sorunlar günlük ağız ve diş sağlığı bakımının yeterince yapılmamasına sebep olmaktadır. Tıbbi sorunlarla birlikte beslenme sorunları, duygusal sorunlarda etkili olmaktadır Ayrıca onları diş hekimi muayenehanesine götürmekte zor bir iştir. Onların diş eti sorunlarının tedavilerini yaptırmakta oldukça zor bir iştir. Koruyucu diş hekimliği uygulamaları sayesinde tüm bu tedavilerin maddi manevi sıkıntılarından korunmak mümkündür. Koruyucu bu uygulamalar çocuğun gereksiz yere diş tedavilerine götürülmesi önlemektedir. Çocuğun her seferinde psikolojik olarak olumsuz yönde etkilenmesini de önlemektedir.

Neden özel ilgi gerektiren çocuklar daha fazla risk altında?

Ağız ve diş sağlığı sorunlarının engelli çocuklarda daha sık görülmesinin birkaç sebebi vardır.

Ağız ve Diş Yapısı

Genetik durumların bazılarından dolayı veya yüksek ateş geçirmiş engelli çocukların diş yapılarının olumsuz etkilenmesine sebep olabilir. Bu durum engelli çocukların diş çürümelerine daha yatkın hale gelmesine sebep olabilir. Engelli çocuklarda sıkça görülen doğuştan diş eksikliği, diş dizisindeki çapraşıklık ve dişlerdeki şekil bozuklukları gibi birçok problem vardır. Engelli çocuklarda diş eti hastalıkları sıklıkla görülebilen bir sorundur.

Fiziksel Kısıtlılık

Ağız içinde gerçekleşen çiğneme ve yutkunma gibi işlemler sayesinde dişler tükürük ile doğal olarak temizlenmektedir. Fakat bazen engelli çocuklarda tükürüğün bu temizleyici özelliği dudak, yanak ve dil kaslarındaki koordinasyon bozukluğundan dolayı ortadan kalkar. İdeal diş fırçalaması ve diş ipi kullanımı gibi koruyucu işlemleri yapmakta zorlanmalarını sağlayan özellikle kasları etkileyen hastalıklara sahip çocuklardır.

Özel Diyetler (Beslenme)

Çoğu zaman çiğneme ve yutkunma sorunu olan çocuklar püre kıvamında yumuşak ve yapışkan gıdalarla beslenirler. Dişlerin üzerine yapışır bu gıdalar ve dişlerin çok çabuk çürümesine sebep olurlar. Sürekli şekerli besinlerin tüketilmesi çürüklerin sık görülmesine neden olur. Uyurken biberon içerisine süt, meyve suyu gibi içeceklerin konulması diş çürüklerinin daha sık görülmesine sebep olur. Ayrıca bir başkasının yardımıyla bir şeyler içebilen kişiler, normal insanların tüketmesi gereken sıvılardan daha az sıvı tükettikleri için sıvıların (özellikle suyun) yıkayıcı etkisinden ve temizleyici etkisinden yeterince faydalanamazlar.

İlaçlar

Bazı bireyler şurup formunda ilaçları sürekli tüketmek zorundadır, bu bireyler diş çürüklerine tükettikleri şurupların içerisindeki şekerden dolayı daha fazla maruz kalabilirler. Ayrıca epilepsi hastalarının diş etlerinde kanama veya diş etlerinde şişme, büyüme gibi yeni sorunlara sürekli kullandığı ilaçlar da sebep olabilir. Bu hastalarda diş eti büyümesinden dolayı konuşma, estetik problemler veya beslenme gibi sorunlar sıkça görülmektedir. Tükürük akışının azalmasına kas koordinasyonunun düzenlenmesi için kullanılan sedatif ilaçlar sebep olur. Alerjik durumlar veya sakinleştirici amaçlı verilen sedatif ilaçlar da tükürük akışının azalmasına sebep olur. Çürük ve dişeti hastalıklarının daha sık görülmesine tükürük akışının azalması da sebep olabilir. Eğer aspirin yutulmadan önce ağızda tutarak sürekli aspirin kullanan bireylerde, oluşturacağı asidik ortam diş çürüklerinin başlamasına sebep olabilir. Dişlerin gelişim döneminde renkleşmeler ve estetik olmayan görüntülerin oluşmasına bazı antibiyotikler sebep olabilirler. Aynı şekilde hamilelik döneminde bu durumların oluşmasına bazı antibiyotikler sebep olabilirler.

Özel ilgi gerektiren çocuklar için özel diyetler
Özel ilgi gerektiren çocuklarda ilaç kullanımı
Bedensel ve Zihinsel Engelli Çocuklarda Günlük Ağız ve Diş Sağlığı Bakımı
Düzenli Diş Hekimi Kontrolleri

Bedensel ve Zihinsel Engelli Çocuklarda Günlük Ağız ve Diş Sağlığı Bakımı

Özellikle çocuklarda ağız ve diş sağlığı sorunlarının başlamadan önlenmesi çok önemlidir. Bu önlem evde her gün dişlerin düzenli olarak temizlenmesi demektir. Günlük diş fırçalaması ve diş ipi kullanımı diş çürüğü ve dişeti hastalıklarından korunmada dişin üzerindeki gıda artıklarının ve mikropların oluşumunu engellediğinden çok önemlidir.

Bu gıda artıkları ve mikroplar dişlerin üzerine ince bir tabaka şeklinde yapışkan, renksiz bir oluşumdur. En önemlisi şekerlerden gelen gıda artıkları dişlerin üzerine yapışır, özellikle bu gıda artıkları ve mikroplar asit üretirler. Asit üretimi çürüğün ilk basamağının başlamasına yani diş minesinin aşınmasına sebep olur. Eğer her gün dişlerin üzerinden uzaklaştıramaz ise bu gıda artıkları ve mikroplar dişeti hastalıkları ve diş çürüğü gibi sorunlar başlar. Diş ağrısına ve dişlerin kaybına sebep olurlar önlem alınmazsa şayet.

Düzenli Diş Hekimi Kontrolleri

Çocuğunuzun ihtiyaçlarına göre; beslenmenin nasıl olmasıyla ilgili, diş fırçalama teknikleri nasıl yapılmalı, flor ve fissür örtücü gibi koruyucu tedavilerin yapılması için diş hekiminiz sizi yönlendirir. Flor çürüğe karşı diş yüzeylerini korurken, fissür örtücü uygulaması ile akıcı kıvamda bir madde yardımıyla çiğneme yüzeylerindeki girinti ve çıkıntılar kapatılıp çürüğe karşı etkin koruma sağlar. Dişleri çürükten korumada en etkili koruyucu diş hekimliği yöntemi Flor ve fissür örtücü uygulamalarıdır.

Maalesef engelli hastalarımızın ağız ve diş sağlığı sorunlarına yeterli oranda eğilinmemiştir.

Zihinsel engelli hastalarda planlanan diş tedavisinde başarıyı etkileyen en önemli problemlerden biri hastanın uyum sağlaması durumudur. Derin sedasyon veya genel anestezi altında tedavilerinin yapılması uyum sağlayamayan hastalarda uygun olmaktadır. Engelli hastalarda tedavi edilmemiş çürük oranının bu sebeplerden sağlıklı hastalara göre daha yüksek olduğu bilinmektedir. Ameliyathanesi bulunan diş merkezi sayısının da az olması dolayısıyla bu hastaların diş tedavilerinin yapılabilmesi son derece zahmetlidir.

Ağız ve Diş Sağlığını Çocuğunuz ve Kendiniz İçin Kolaylaştırın

Günlük ağız ve diş sağlığı bakımı yapılması gereken zevkli bir işlemdir. Diş fırçalanması ve diş ipi kullanımını sizin yapmanız çocuğunuzun ağız ve diş sağlığı açısından daha doğru olacaktır. Çocuğunuzun diş fırçasıyla oynamasına izin verin dişlerini kendi fırçalayamasa bile. Siz diş fırçalamayı ve diş ipi kullanımını bitirdikten sonra onu fırçayla oynaması hususunda serbest bırakın. Dişlerini kendisi fırçalayabiliyorsa eğer işlemi ona uygulayarak gösterin. İlk fırçalamasında elinden tutarak ona rehberlik edin. Tek başına bu işlemi yapamıyorsa çocuğunuz diş fırçalamayı mutlaka siz yapın. İşte size diş fırçalamayı kolaylaştırmak için birkaç öneri;

Ağız ve Diş Sağlığını Çocuğunuz ve Kendiniz İçin Kolaylaştırın

Ağız ve Diş Sağlığını Çocuğunuz ve Kendiniz İçin Kolaylaştırın

Günlük ağız ve diş sağlığı bakımı yapılması gereken zevkli bir işlemdir. Diş fırçalanması ve diş ipi kullanımını sizin yapmanız çocuğunuzun ağız ve diş sağlığı açısından daha doğru olacaktır. Çocuğunuzun diş fırçasıyla oynamasına izin verin dişlerini kendi fırçalayamasa bile. Siz diş fırçalamayı ve diş ipi kullanımını bitirdikten sonra onu fırçayla oynaması hususunda serbest bırakın. Dişlerini kendisi fırçalayabiliyorsa eğer işlemi ona uygulayarak gösterin. İlk fırçalamasında elinden tutarak ona rehberlik edin. Tek başına bu işlemi yapamıyorsa çocuğunuz diş fırçalamayı mutlaka siz yapın. İşte size diş fırçalamayı kolaylaştırmak için birkaç öneri;

Diş Fırçalama Pozisyonları

Çocuğunuzun dişlerini birçok farklı pozisyonda fırçalayabilirsiniz. Görüş pozisyonunuz ve el beceriniz diş fırçalaması esnasında çok önemlidir çocuğunuzun başını mutlaka desteklemeniz ve dilinin de parmaklar yardımıyla uzaklaştırılması gerekir.

Tekerlekli Sandalye,

Tekerlekli sandalyenin arkasında durun sandalyenin frenlerini kontrol edin sonra kolunuzu veya göğsünüzü çocuğunuzun kafasını desteklemek için kullanın ve dişlerini fırçalayın veya bunu ayakta değil de tekerlekli sandalyenin arkasına oturarak da yapabilirsiniz. Daha sonra dizlerinize doğru sandalyeyi hafifçe yatırın ve dişlerini temizleyin.

Yatarak,

Çocuğunuzu dizlerinizin üzerine yatırın. Ellerinizle başını destekleyerek dişlerini fırçalayın. Çocuğunuz eğer uyumsuz ve fırçalamaya direniyorsa ikinci bir kişinin yardımıyla dişlerini o zaman fırçalayabilirsiniz. Unutmayın çocuğun kafasının iyi bir şekilde desteklendiğinden emin olmalısınız hangi pozisyonda fırçalarsanız fırçalayın!

Oturarak,

Çocuğunuzun yatmasına izin verin. Başının altına bir yastık yerleştirin dizinizden ve ellerinizden destek alarak dişlerini fırçalayın.

Ağız Gargarası (6 yaşından büyük çocuklar için)

Ağız Gargarası (6 yaşından büyük çocuklar için)

Bir bardak içerisine flor içeren ağız gargarası önerilen miktarda konulur. Çocuğun ağzını bu gargara ile yaklaşık bir dakika(60 sn.) çalkalaması söylenir. Bu işlemi yaptıktan sonra yarım saat bir şey yenilmemesi ve içilmemesi gerekmektedir. Çocukların bazıları ağızlarını çalkalamakta zorlanabilir bu durumda küçük bir pamuk (kulak temizleme pamukları) ağız gargarası içerisine bandırılarak dişler üzerine direkt olarak sürülür.

Diş İpi Kullanımı

Yaklaşık 25-30 cm. uzunluğunda diş ipini koparın orta parmaklarınıza dolayın arada 1 cm kalacak şekilde başparmaklarınızı kullanarak diş ipini kullanın. Dişlerin arasına yavaşça diş ipini yerleştirin ve yukarı aşağı hareketler yaparak ara yüzleri temizleyin.

Foto GaleriVideo GaleriE-Katalog